IV Czwartkowe Spotkanie Muzealne

wspomnienie Honorowego Obywatela Olesna śp. Gerharda Kussa.

Tematem IV Czwartkowego Spotkania  Muzealnego  było wspomnienie Honorowego Obywatela miasta Olesna p. Gerharda Kussa, który zmarł 18 stycznia 2010 r.  Spotkanie to odbyło  się w miejscu jego serca, ukochanej przez niego kaplicy starego szpitala. Urodzony w Psurowie w 1922 r., w latach powojennych pracował jako księgowy w PSS.  Po wyjeździe do  Niemiec    utrzymywał kontakty ze swoją małą ojczyzną,  odwiedzając ją zwłaszcza podczas odpustu św.  Anny i w Dni Olesna. Był  twórcą i przewodniczącym działającego  w Neuss Związku Przyjaciół Olesna.  Organizował także wraz  z p. Wolfgangem Weidlem  Spotkania Oleśnian w Arnsbergu.  W muzeum tego miasta był współzałożycielem Izby Oleskiej, jak również ojcem inicjatorem partnerstwa pomiędzy Olesnem a Arnsbergiem.  Prowadził działalność charytatywną - przywoził dary dla szpitali, domów dziecka i domu starców. Szanował   i pielęgnował  wielobarwną historię  swojej ojczyzny prywatnej, z którą  mimo 50-letniego  oddalenia czuł się głęboko związany. Kochał jej krajobraz, architekturę, obyczaje, symbole. Wracał z nostalgią do domu rodzinnego, malowniczych lasów, pątniczych kościołów, grobów przodków. Szczególnie umiłował  kościół św. Anny, którego   fotografiami, grafikami i obrazami  dekorował ściany swojego pokoju.  Związany  emocjonalnie z Ziemią Oleską  pogłębiał i wyrażał  przywiązanie do swojej ojcowizny. Utożsamiał się z nią,  rozumiejąc  piękno jej oryginalnej przeszłości,   identyfikował się  z jej mieszkańcami. Poprzez związki rodzinne był  zakorzeniony tu  od wielu pokoleń, wracał więc do swojego miejsca niezmiennego, przypisanego  każdemu człowiekowi raz na zawsze, bo można się urodzić tylko w jednym miejscu.  Mimo zawirowań dziejowych, wojny, emigracji miejsce to pozostało dla niego  takie samo, do końca utrwalone w pamięci. Ten powrót do utraconych miejsc własnych był poniekąd powrotem do utraconego raju. 
Otrzymał od władz Olesna w 1992 r.  ten szczególny tytuł nadawany osobie o wielkich zasługach dla miasta, cieszącej się autorytetem i  pozostawiającej  trwały  ślad w historii  tej Ziemi. „Zmarł ambasador Olesna. Jego śmierć to wielka strata dla Ziemi Oleskiej”- napisał na oficjalnej stronie Urzędu Miejskiego Burmistrz Olesna p. Sylwester Lewicki.
Wspomnienia o Gerhardzie Kussie przedstawił  jego krewny -  kuzyn p. Bernard Kus, radny Rady Powiatu i wieloletni prelegent. Bardzo interesująco zaprezentował wiele ciekawostek  z jego życia, jak chociażby wspomnienie o ojcu Gerharda Kussa, który jako chłopiec, ucząc się rzemiosła, pracował przy wznoszeniu budynku ówczesnego Starostwa, a dzisiaj także  Urzędu Miasta i Gminy. Wstawiał tam te piękne witraże, które zdobią wielką salę narad. Z opowiadania wynikało, że śp. G. Kuss   był człowiekiem  zakochanym w swojej ziemi rodzinnej, o czym  świadczą liczne zapisane przez niego wspomnienia i piękne wiersze, które należałoby przybliżyć wszystkim mieszkańcom Olesna, tłumacząc je na j. polski. Na spotkaniu byli obecni: przedstawiciel Rady Miejskiej p. Jan Bonk, były przewodniczący TSKN p. Bernhard Smolarek, dyrektor MDK p. Ernest Hober, Naczelnik Wydziału Edukacji przy Starostwie Powiatowym p. Bogusława Szychowska, przedstawiciele lokalnej prasy i zainteresowani tematem mieszkańcy Olesna.  Dziękujemy rodzinie Antkowiaków za przygotowanie kaplicy św. Franciszka do spotkania muzealnego.

Ewa Cichoń

---

SERDECZNIE ZAPRASZAMY NA

 IV CZWARTKOWE SPOTKANIE MUZEALNE

---

Wystawa z Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju w Oleśnie.

W budynku Oleskiego Muzeum Regionalnego od 19 marca 2010 r. gości wystawa zatytułowana  „Dzieje papieru i papiernictwa” z   Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju. W centrum tego znanego uzdrowiska stoi charakterystyczny budynek  drewnianej zabytkowej papierni, w którym mieści się  wspomniane muzeum. To  jedyna prowadzona w sposób profesjonalny placówka muzealna w Polsce, zajmująca się szeroko pojętą tematyką papiernictwa i  posiadająca  w swoich bogatych zbiorach  unikatowy na skalę kraju księgozbiór z zakresu historii papiernictwa. Uzyskała wiele prestiżowych nagród i wyróżnień. Na stronie internetowej tej placówki możemy przeczytać:  „W prestiżowym konkursie organizowanym przez Ministerstwo Kultury Wydarzenie muzealne roku, dusznickie muzeum zdobyło aż 6 nagród i wyróżnień, w tym za 1998 r. główną nagrodę. Za 2001 rok otrzymało Dolnośląski Klucz Sukcesu dla najlepszej instytucji kultury. Równocześnie Muzeum Papiernictwa prowadzi współpracę międzynarodową, a dowodem uznania dla instytucji było powierzenie jej organizacji międzynarodowych kongresów artystów papieru (JAPMA) w 2001 r. oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Historyków Papieru (IPH) w 2004 r. - imprez, które po raz pierwszy odbyły się w kraju Europy Wschodniej. W 2004 r. muzeum zostało zakwalifikowane do finału Europejskiego Muzeum Roku (European Museum of the Year).”
 Otwarcie wystawy w Oleśnie zaszczycił  Dyrektor Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju p. dr hab. Maciej Szymczyk i kierownik działu papiernictwa współczesnego p. Jan Bałchan, który przez kilka dni montował tę ekspozycję w naszym muzeum.
 Składają się na nią bogato ilustrowane plansze prezentujące historię papieru, maszyn do jego produkcji, aparatura   używana w procesie produkcji papieru,  próbki wyrobów papierniczych. Na stanowisku  ręcznego czerpania papieru,  każdy mógł wyprodukować kartkę papieru czerpanego.  Ta część ekspozycji cieszyła się największym zainteresowaniem przybyłych do oleskiego muzeum.
Przełomowy był dla ludzkości wynalazek pisma, który   stał się wyznacznikiem cezury czasowej,  kończącej     epokę prehistoryczną a rozpoczynającej   okres nazwany starożytnością. Od początku swojego istnienia człowiek próbując  przekazywać informacje w postaci prostych gestów czy okrzyków doprowadził do wykształcenia się  języków  i mowy.  W miarę rozwoju intelektualnego, człowiek odczuwał coraz większą potrzebę komunikacji. Wymyślił zatem pismo.  Tworzył pierwsze niewprawne jego formy, które z czasem się przeobrażały i ulegały ciągłym zmianom. Pierwsze pismo stanowiło niesłychanie ważny punkt w dziejach ludzkości: od tego momentu zaczęto zapisywać cenne dane dla następnych pokoleń. Możliwość gromadzenia i przechowywania tych informacji miały znaczący wpływ na zmiany społeczne i ekonomiczne, ponieważ na ich podstawie kształtowały się wizje świata różnych kręgów kulturowych.
 Niezwykle istotny był materiał na którym utrwalano zdarzenia, myśli i ważkie odkrycia. Materiały pisarskie ulęgały ewolucji  - od kamienia, gliny, papirusu przez pergamin do przełomowego papieru. Z chwilą jego wynalezienia, papier stał się niemal natychmiast najważniejszym materiałem pisarskim. Istotne stało się również zastosowanie papieru w malarstwie, rysunku i grafice. Według chińskich kronik wynaleziony został  w Państwie Środka przez kancelistę na dworze cesarza He Di z dynastii Han, eunucha Tsai Luna (Cai Lun) około 105 r. n.e. Kancelista eksperymentował z korą drzew, jedwabiem, a nawet sieciami rybackimi, aż trafił na właściwą metodę (papier czerpany) z użyciem szmat jedwabnych i lnianych. Wyniki badań archeologicznych pokazują jednak, że papier był już znany wcześniej, co najmniej w 8 roku p.n.e. Z tego roku pochodzi skrawek papieru z 20 chińskimi znakami odnaleziony w Nefrytowej Bramie, granicznej strażnicy jedwabnego szlaku. Być może papier jest jeszcze starszy, jego niezapisane skrawki były znajdowane w stanowiskach pochodzących prawdopodobnie z II wieku p.n.e., jednak to datowanie jest niepewne. Prawdopodobnie zatem Cai Lun wynalazł tylko metodę masowej produkcji papieru. Po bitwie nad rzeką Tałas w 751 r. Arabowie wzięli do niewoli chińskich papierników, dzięki którym papier upowszechnił się na ziemiach arabskich. Stąd w XII wieku trafił do Hiszpanii, zajętej przez Arabów. W Europie z trudem zyskiwał popularność, bo przedkładano nad niego pergamin. W XII w. początkowo w Hiszpanii, a potem też we Włoszech powstały pierwsze europejskie papiernie. Stopniowo technika produkcji papieru zaczęła się rozprzestrzeniać na inne kraje starego kontynentu. W XIV w., na skutek epidemii czarnej śmierci, znacznie wzrosła w Europie ilość dostępnego surowca do produkcji papieru – tkanin z odzieży osób zmarłych na dżumę – co znacznie wpłynęło na rozwój tej branży. Jednak w Europie zaczęło brakować szmat i w latach 40. XIX w. Friedrich Gottlob Keller uzyskał ścier drzewny. W następnym dziesięcioleciu XIX w.  opracowano metodę pozyskiwania masy celulozowej.
 Pierwsza w Polsce papiernia powstała pod Krakowem w Prądniku Czerwonym w roku 1491. Od 1510 r. jej właścicielem był znany  drukarz i przedsiębiorca Jan Haller.
Także na Ziemi Oleskiej na przełomie XVIII i XIX w. powstały młyny  papiernicze nad Libawą  w Kniei, nad Prosną w Uszycach i  Pawłowicach. Stanowiły na pocz. XIX w. ponad 11% ogólnej liczby tego rodzaju przedsiębiorstw. W XVI w. papiernia  funkcjonowała w Gorzowie Śląskim. Od XVI w. do XIX w. sześć  papierni w Oleskiem  produkowało  nie tylko na  potrzeby lokalnego rynku, ale ich wytwory  były przedmiotem eksportu na ziemie polskie.
Powszechne  zastosowanie papieru, jego właściwości i względnie niska cena, wywarły doniosły wpływ na rozwój cywilizacji. Rolę tego nośnika kultury doskonale oddają  słowa poety Wacława Potockiego (1621 - 1696) a wystawa „Dzieje papieru i papiernictwa”, jest ich potwierdzeniem:

„Próżna ufność w marmurze,
próżna i w żelezie.
to trwa do skonu świata,
co na papier wlezie”.

Zaproszenie na otwarcie wystawy przyjęli: Sekretarz Gminy p. dr Bożena Matusiak, dyrektor MDK p. Ernest Hober, dyrektor ZSD p. Jerzy Jeziorowski, dyrektor PG nr 1 p. Janusz Wojczyszyn, Inspektor Sanepidu p. Jolanta Bala, p. Ewa Rymarczyk z Wydziału Promocji Gminy, przedstawiciele lokalnej prasy, fotograficy i mieszkańcy Olesna. Zapraszamy do muzeum, gdzie m.in. można czerpać papier.  Wystawa czynna do końca kwietnia br. w godzinach otwarcia muzeum:
Poniedziałek, czwartek i piątek od godz. 9:00 do 14:00
Wtorek  od godz. 9:00 do 17:00
Środa  od godz. 10:00 do 18:00
Druga niedziela miesiąca od godz. 14:00 do 18:00
 

Ewa Cichoń

---

zapraszamy na wystawę

"Dzieje papieru i papiernictwa"

III Czwartkowe Spotkanie Muzealne

 „Nasi himalaiści –wyprawa Mirosława Dedyka na szczyt Ama Dablam listopad 2009”

III spotkanie muzealne poświęcone było ostatniej wyprawie do Nepalu znanego oleskiego fotografika, historyka z wykształcenia i zainteresowania, wydawcy publikacji  o naszym mieście oraz  pasjonata wypraw wysokogórskich   Pana Mirosława Dedyka. Ostatnia jego wyprawa w Himalaje odbyła się w listopadzie 2009 r. Organizatorem  i liderem  tego wypadu był  najlepszy polski himalaista Ryszard Pawłowski, a ukoronowaniem wysiłku siedmiu uczestników, w tym naszego ziomka, było zdobycie jednego z najbardziej charakterystycznych szczytów w okolicy Mount Everestu, o nazwie oznaczającej naszyjnik lub klejnot matki- Ama Dablam o wysokości 6856 m.n.p.m. 
Może nasunąć  się pytanie, dlaczego ludzie zdobywają w trudzie narażając się na niebezpieczeństwa wysokie góry? Z pewnością jest to forma ucieczki od cywilizacyjnej codzienności. Niezaprzeczalne piękno gór, nie przestaje nigdy być przedmiotem uwielbienia, dlatego okolice górskie, jednoczące w sobie bardzo wiele przymiotów cudownej natury, zawsze będą ponętą dla wznioślejszych umysłów pośród ludzi. Na góry i wzgórza można patrzeć z różnych perspektyw. Poprzez staranną ich obserwację,  a następnie głęboki namysł, można dojrzeć cały ból rodzenia się planety Ziemi w skali czasu geologicznego.  Oprócz oczywistego znaczenia geograficznego, topograficznego pełnią też ważną rolę społeczną. Często są miejscem schronienia, ucieczki w trudnych czasach, stanowią naturalną granicę oddzielającą narody. Góry mogły stanowić trudne  przeszkody  w komunikacji, bowiem główne trakty raczej omijały je i wiodły bezpieczniejszymi dolinami. Wzgórza mogły pełnić strategiczną i polityczną rolę jako doskonałe miejsce obrony, obserwacji, gwarancji podporządkowania sobie okolicy. Góry mają też bardzo bogate znaczenie symboliczne, stanowią ważne dla społeczności punkty odniesienia,  wiążą się z nimi lokalne mitologie i tradycje. Góra ma też duże znaczenie kulturowe, a w konsekwencji też kultowe, kulturotwórcze.  Góra,  jako że jest bliżej "nieba", wzniesiona ponad teren, dominująca w krajobrazie od zarania ludzkości jawiła się  często jako miejsce kultu. Znany miłośnik gór ks. Roman Rogowski w swojej książce „Mistyka gór” twierdzi, że wyprawy i wspinaczki górskie są cząstką teologii codzienności. W prosty sposób obcowanie z przyrodą i górami  pozwala odnaleźć bliskość Absolutu. Symboliczna rola gór w ludzkich wyobrażeniach, owe „dążenie w górę”, „osiągnięcie szczytów” w powszechnym rozumieniu oznacza wcale niełatwą drogę przekraczania słabości oraz trud nad własnym rozwojem. Jest to specjalny rodzaj dialogu człowieka z naturą, a także z jej Stwórcą. Góry fascynują swoim majestatem, u ich  stóp przewala się od kilku tysiącleci historia, a one  zdają się trwać niewzruszone na te przemiany. Czasem tylko niepokoi je hałas i jazgot na przedpolu, pochodzący od zwaśnionej ludzkości.   Wyprawy wysokogórskie pozwalają doświadczać nie tylko jedności z samym sobą, ale i z otaczającym wszechświatem. Człowiek udający się w wysokie partie gór kształtuje własny charakter, umacnia wolę, a przede wszystkim wyzwala wewnętrzną drzemiącą w sobie moc.  Jest to jakby odkrywanie na nowo samego siebie, w samotności i milczeniu- niezgłębionej ciszy, w zgodzie z Uniwersum. Odkrywanie siebie poprzez pokonywanie siebie.
 Od 22 lat, już 6 razy pan Dedyk zdobywał najwyższe góry świata. W 1989 r. wybrali  się z nim inni olescy himalaiści: pan Paweł Bieniek, pani Małgorzata Bero i pan Henryk Ostrowski, w 1995 r. pan Mirek pojechał z żoną   panią  Dorotą Radlak i panem Krystianem Wartenbergiem.  Z tym ostatnim w 2003 r.  i 2007 r.  wyprawił się na „dach świata”. W 2008 r. Mirek Dedyk zdobył najwyższy szczyt Andów Aconcaguę (6963 m.n.p.m.) tzw. „dach Ameryk”.  O ostatniej ze swoich  wypraw wysokogórskich, o panującym tam  klimacie, niedogodnościach, warunkach wspinaczki, bazach noclegowych, towarzyszach podróży, a także o zwyczajach i religii mieszkańców Nepalu opowiadał ze swadą bohater spotkania pokazując slajdy, filmy i zdjęcia. Przy zapachu nepalskich kadzidełek  prezentował strój alpejski, buddyjskie młynki modlitewne, figurki hinduskich bóstw i Buddy. Degustując się m. in. herbatą nepalską uczestnicy spotkania mogli wygrać kalendarze ze zdjęciami z wypraw w Himalaje przygotowane przez  pana Mirka. Wystarczyło tylko podać  poprawną odpowiedź na pytanie dotyczące zaprezentowanych wypraw.  Publiczność dopisała, sala była wypełniona, zaproszenie przyjął włodarz Olesna p. Burmistrz Sylwester Lewicki, przedstawiciel Rady Miejskiej  p. Maria Kaniuka, p. Grzegorz Polak, podinspektor ds. ochrony zabytków w powiecie p. Beata Adamowicz, przedstawiciele lokalnej prasy i zaproszeni przez p. Dedyka jego przyjaciele z którymi wyprawiał się  w te najwyższe góry świata. Podziękowania dla dyrektora MDK p. Ernesta Hobera, za pomoc w  zorganizowaniu tego spotkania.

Ewa Cichoń

---

Serdecznie zapraszamy na III Czwartkowe Spotkanie Muzealne 

Nowa wystawa w oleskim muzeum „Nasz Biskup Ordynariusz Opolski Andrzej Czaja”

Kolejna ekspozycja muzealna poświęcona  jest przyczynie naszej radości, dumy i nobilitacji lokalnego kościoła i społeczności, w osobie syna tej Ziemi urodzonego w pobliskiej Wysokiej, który z woli Najwyższego został pasterzem opolskiej wspólnoty diecezjalnej.  Wprawdzie  nowy ordynariusz opolski jest dopiero u progu swojej posługi biskupiej, ale ta wystawa ma na celu ukazanie człowieka z naszego ludu wziętego i dla tego ludu ustanowionego,  jego środowiska  rodzinnego, czasu formacji kapłańskiej i ogromnego  dorobku naukowego. 
Urodzony w Wysokiej w 1963 r. po ukończeniu szkoły podstawowej podjął dalszą edukację w oleskim liceum. W odpowiedzi na wołanie Chrystusa „Pójdź za mną” wstąpił do Seminarium Śląska Opolskiego w Nysie, gdzie podjął w latach 1982-1988 studia filozoficzno-teologiczne zakończone pracą magisterską napisaną  pod kierownictwem bpa Alfonsa Nossola na temat: "Pneumatologiczny wymiar chrystologii w polskiej literaturze teologicznej".
Święcenia kapłańskie przyjął z rąk biskupa Jana Bagińskiego w dniu  11 czerwca 1988 r. w Kluczborku. Od 1988 r. pracował przez rok jako wikary w parafii św. Józefa w Zabrzu.
Następnie został wytypowany na studia specjalistyczne na KUL (1989-93), które ukończył obroną w 1994 r. pracy doktorskiej na temat: "Jedna osoba w wielu osobach. Pneumatologiczna eklezjologia Heriberta Mühlena". Został zatrudniony jako asystent w I Katedrze Teologii Dogmatycznej na KUL.
Rok później rozpoczął zajęcia z teologii dogmatycznej na Uniwersytecie Opolskim.
W latach 1996-98 przebywał na stypendium w Ekumenicznym Instytucie Johanna Adama Möhlera w Padeborn, gdzie przygotowywał rozprawę habilitacyjną: „Pneumatologiczna interpretacja Kościoła jako komunii w posoborowej teologii niemieckiej" obronioną 13 maja 2003 r.
Od 15 lutego 2004 r. pracował  naukowo  na  stanowisku kierownika Katedry Pneumatologii i Eklezjologii na Wydziale Teologii KUL, od 1 października 2004 r. objął stanowisko kierownika Katedry Zasad Ekumenizmu na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Opolskiego. W październiku 2005 r. został profesorem KUL i kuratorem Katedry Teologii Rodziny KUL.
14 sierpnia 2009 r. papież Benedykt XVI mianował go nowym biskupem opolskim.  Kandydat postrzegany był  jako  uczeń   odchodzącego ordynariusza. 29 sierpnia 2009 r . miała miejsce jego konsekracja biskupia i ingres do katedry w Opolu.  Namaszczony olejem świętego krzyżma otrzymał księgę Ewangelii, pierścień, mitrę i pastorał. Dary te symbolizują odpowiednio: wierne głoszenie Słowa Bożego, wierność Kościołowi, obowiązek dążenia do świętości oraz znak urzędu pasterskiego. (02-04-09, 20:02)
„Świadom jestem, jak niewiele mogę i potrafię, a jak wiele trzeba. Zlałeś jednak na mnie, Boże, swego Ducha i ufam, że dostatnio wyposażyłeś. Z całą ufnością powierzam Ci moje biskupie posługiwanie. Podejmuję tę posługę z bojaźnią, ale bez strachu”. To słowa nowego biskupa, który  5 września 2009 r. nawiedził swoje  rodzinne Nazareth, gdzie   w kościele pw. Św. Mikołaja i Małgorzaty w Wysokiej odprawił mszę św. prymicyjną. Zaś w niedzielę 6 września 2009 r. po nabożeństwie dziękczynnym spotkał się ze swoimi ziomkami w namiocie przy kołoczu i kawie rozmawiając o swojej drodze do kapłaństwa i biskupstwa.
Te historyczne chwile   uwieczniają zdjęcia umieszczone na wystawie, a dewiza jego biskupiego herbu Trwać przed Tobą i Tobie służyć jest programem jego życia.  Ta wystawa ma uświadomić zwiedzającym, że  nowy Biskup Andrzej Czaja jest już wpisany w poczet zasłużonych dla Ziemi Oleskiej ze względu na   świadectwo jego  kapłańskiego życia, szczególny wkład  w dwa  obszary  teologii dogmatycznej: pneumatologię i eklezjologię oraz otwarcie na dialog ekumeniczny. A poza tym mimo swojej ogromnej wiedzy i wykształcenia jest człowiekiem otwartym, serdecznym, rozumiejącym etos śląskiego ludu, bo to jest po prostu Nasz Biskup. Mamy nadzieje, że za lat kilka nowa wystawa zaprezentuje jego dokonania w kierowaniu opolskim kościołem. 
Na otwarciu wystawy w dniu 18.02.2010 r. gościli: Burmistrz Olesna Sylwester Lewicki, przedstawiciele Rady Miejskiej: Kazimierz Konieczko i Marek Leśniak, proboszcz parafii rzymsko- katolickiej pw. Bożego Ciała w Oleśnie ks. Lucjan Gembczyk, ks. prałat Zbigniew Donarski, dyrektor MDK Ernest Hober, dyrektor Oleskiej Biblioteki Publicznej Halina Szklanna, dyrektor Szkoły Muzycznej Jan Maliński, kierownik Warsztatów Terapii Zajęciowej Ewa Janiszewska –Dandyk, Siostry Opatrzności Bożej, przedstawiciele lokalnej prasy, fotograficy i zainteresowani tematem. Ekspozycję o biskupie opolskim można oglądać od 18 lutego do 15 marca 2010 r. Zapraszamy.

Ewa Cichoń

---

Zapraszamy na wystawę

Nasz Biskup - Ordynariusz Opolski Andrzej Czaja

Oleskie muzeum w minionym roku…

W ubiegłym 2009 r. oleskie muzeum odwiedziło łącznie 3480 osób, w tym 112 grup - 2675 osób. Zwiedzających indywidualnie było 823. Zwiedzający mogli obejrzeć stałe ekspozycje: „Dzieje miasta Olesna” i „Wystawa leśno-łowiecka” ze zbiorów „Nadleśnictwa Olesno”.Przygotowano 7 wystaw zmiennych:

• styczeń – marzec: „Jak to z oleskim burokiem było…?” Obróbka włókna i tkactwo w regionie Opolszczyzny w XIX i początkach XX wieku – wystawa współfinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

• kwiecień-maj: „Pasja w wizji miejscowego artysty” droga krzyżowa wg Stanisława Pokorskiego,

• maj – czerwiec: wystawa interaktywna z Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie – tematyka dotycząca zagadnień z fizyki, matematyki i chemii,

• lipiec –wrzesień: „Jak obchodzono jubileusz VIII wieków Olesna” – wystawa podsumowująca jubileusz VIII wieków Olesna,

• październik- listopad :  „Wielkie damy polskiego renesansu” wystawa rekonstrukcji strojów autorstwa Justyny Sepiał – Rychlik,

• listopad :   Piotr Gruss „Malarstwo – Grafika – Rzeźba Ziemi Oleskiej i nie tylko”,

• listopad : „91 rocznica odzyskania niepodległości przez Polskę” w małej sali MDK,

• grudzień: „Anioły codzienne i inne marzenia” – wystawa plastyczna Leszka Frey-Witkowskiego i Roberta Znajomskiego.

Adiunkci muzealni opracowali i wydali folder „Jak to z oleskim burokiem było?”

Zostały zorganizowane Czwartkowe Spotkania Muzealne:

• 22 października 2009 r. na temat: 70 ROCZNICY WYBUCHU II WOJNY ŚWIATOWEJ. W programie m.in. film „Mokra –spotkanie po latach” wraz z prelekcją p. Bernarda Kusa o bitwie pod Mokrą, listownym pojednaniu żołnierzy walczących stron, świątyni pojednania i dzwonie pokoju,

• 10 grudnia 2009 r. na temat : RATUJEMY OLESKIE ZABYTKI – kaplica pw. św. Franciszka w starym szpitalu w Oleśnie. Referat o historii kaplicy i szpitala wygłosili: p. Maksymilian Antkowiak i p. Beaty Adamowicz- podinspektora ds. ochrony zabytków w powiecie.

Odbyły się lekcje muzealne na temat:

• pradzieje Olesna,

• wygląd średniowiecznego miasta na podstawie  makiety Olesna,

• wybitni Oleśnianie,

• obróbka włókna i tkactwo w Oleskiem, – obrzędy i zwyczaje ludowe Ziemi Oleskiej.

 4 grudnia 2009 r. odbył się wieczór poezji pani Lidii Węglarz i recital pana Mariusza Buczka.

 Muzeum pozyskało nowe eksponaty:

• rękopisy  i maszynopisy  dotyczące  zagadnienia  teologii moralnej w języku  niemieckim sporządzone przez proboszcza oleskiej parafii Antoniego Kaleję,

• zbiory nut z 1902 r.,

• banknoty z lat 1901, 1914, 1922,1924,1937,1942,

• zdjęcia przedwojennego Olesna i synagogi  oraz  nagrobka Ludwika Kochmana na oleskim kirkucie ze zbiorów p. Miriam Alon-Roth z Izraela

• zdjęcia rodziny Pallhorn-oleskich kupców,

• zdjęcia rodziny Maciejok,

• przedwojenny akt urodzenia Franza Dragona  z Olesna,

• prawo jazdy z 1938 r. wydane w Oleśnie,

• pamiątkę I komunii św. wydaną  Oleśnie w 1926 r.,

• przedwojenny wieszak z firmy Josef  Kulesa Bekleidungs und Webwaren Haus Rosenber O.S.,

• książeczki z czasów I wojny światowej i okresu międzywojennego : „Lieder Samlung”, „Odpust Porcjunkuli”, „Książeczka dobrej śmierci”, „Pieśni pątnicze do Panny Maryi”, „Zbiór najulubieńszych pieśni pątniczych” , „Modlitwy do Matki Boskiej Piekarskiej”, „Kreuzwegandacht”,

• damską bieliznę  z pocz. XX w., 

• sztandar,  materiały i zdjęcia ZBOWiDu  w Oleśnie,

• taśmy filmowe z archiwalnymi filmami o Oleśnie, o wydarzeniach  z lat sześćdziesiątych , siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w.

• radio „Pionier” z lat 50-tych XX w.,

• tara porcelanowa z początku XX w.,

• elementy stroju ludowego,

• figurka Dzieciątka Jezus z Peru, kamienna stajenka z Peru, souvenir z Peru ,

• przedwojenny magiel ręczny.

Zostały wygłoszone przez pracownika muzeum następujące prelekcje:

• „Szlakiem Zabytków Architektury –Kościół pw. Św. Michała w Oleśnie”- 09 czerwca 2009 r. w ramach spotkań  historii lokalnej,

• „Kościół św. Anny w Oleśnie –Perła Opolszczyzny” - 23 lipca 2009 r. w ramach spotkań  historii lokalnej,

• „Kościół św. Anny najcenniejszym oleskim zabytkiem” dla Stowarzyszenia Górna Prosna -26 września 2009 r.,

• „Historia Olesna” prelekcja dla młodzieży Zespołu Szkół i młodzieży ze szkoły partnerskiej z Arnsbergu -25 września 2009 r. w Zespole Szkół.

W Muzeum mieści się Punkt Informacji Turystycznej wyposażony przez Urząd Gminy w następujące  materiały:

• mapki Olesna,

• mapki z  informacjami  o miejscowościach Gminy Olesno,-

• folder o kościele św. Anny, -folder „Jubileusz VIII wieków Olesna”,

• program Mszy Świętej Koronacyjnej-3 maja 2009 r.,

• widokówki  i obrazki  figury maryjnej na oleskim rynku i obrazu Matki Boskiej Oleskiej-koronacyjne.

Pracownicy Muzeum opracowali teksty do Punktu Informacji Turystycznej przekazywane zainteresowanym :

• „Róża wśród lasów”- zarys historii Olesna,-zabytki Olesna,

• zabytki gminy Olesno,-turystyka,

• zasłużeni dla Ziemi Oleskiej.

Germanistka  p. Dorota Famuła opracowała  teksty w j. niemieckim służące niemieckojęzycznym zwiedzającym i turystom :

• Die älteste Geschichte Olesnos,

• Der Name „Olesno” und „Rosenberg”,

• Die älteste geschichtliche Nachweisung,

• Das Jagdschloss Henrich I. Bärtigen-1208,

• die Lokation der Stadt Olesno,

• Wie sah Olesno zur Zeit der Lokation aus?,

• Die Augustiner Mönche,

• Die Wallfahrskirche der St. Anna,

• Olesno in den XVI und XVII Jhr.,

• Die Pest – 1708 und die Kirche St. Rochus,

• In den preussischen Zeiten,

• Völkerfrühlings-1848,

• Die evangelische ind jüdische Gemeinde,

• In den letzten zwei jahrunderten,

• Der Erste Weltkrieg und die polnischen Aufstände,

• In den Zweiten Weltkrieg,

• Nach dem Krieg.

W muzealnym  sklepiku sprzedawane  były wydawnictwa:

• „Olesno swojej Matce-księga koronacyjna”, Kalendarz „Oleskie Madonny”,

• pamiątki: dukaty jubileuszowe 4 Michały, woreczki na Michały, smycze, kubki, breloki, zapinki, obrazki,  długopisy.

Oleskie Muzeum Regionalne współpracuje z lokalnymi mediami, z Miejskim Domem Kultury, Warsztatami Terapii Zajęciowej, Środowiskowym Domem Samopomocy w Sowczycach,  Oleską Biblioteką Publiczną, Urzędem Miejskim, Starostwem Powiatowym i Domem Współpracy Polsko-Niemieckiej w ramach spotkań z historią lokalną,  Muzeum w Praszce, Kluczborku, Muzeum Wsi Opolskiej, Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Łodzi, Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie, z wystawcami prywatnymi, artystami, szkołami, przedszkolami i oleskimi harcerzami.

„Świąteczna kraina” w oleskim muzeum

 Wystawa prac dzieci ze Środowiskowego Domu Samopomocy Społecznej w Sowczycach zatytułowana "W świątecznej krainie" pozwoli nam utrwalić magię Świąt Bożego Narodzenia, świąt chyba najchętniej obchodzonych, kiedy raz w roku stajemy się znowu dziećmi, z nostalgią powracając do szczęśliwych i beztroskich lat, a każda chwila żyje własnym pięknem.
   Świąteczna kraina to dziecięca wiara w Świętego Mikołaja, spokojna rozmowa z bliskimi przy kominku, migocące lampki na choince, lukrowane pierniki, to także niecierpliwe wyczekiwanie pierwszej gwiazdki, uroczysta wieczerza wigilijna, prezenty, połyskujący w świetle ulicznych latarni śnieg, urok stajenki betlejemskiej czy nastrojowe brzmienie kolęd. W świątecznej krainie spełniają się marzenia, a ludzie okazują sobie wzajemnie troskę i miłość.
   W te dni świąteczne - zapatrzeni w roziskrzoną choinkę, w uśmiechnięte twarze naszych bliskich - odkrywamy sens życia. Te właśnie święta, jak żadne inne, skłaniają nas do zadumy, zamyślenia i wspomnień. Puste miejsce przy stole przypomina o nieuchronności przemijania, przywołuje obrazy ukochanych nieobecnych, z którymi niegdyś śpiewaliśmy kolędy, dzieliliśmy się opłatkiem... Święta te nakłaniają do pamiętania także o tych, których los pozbawił domu rodzinnego i najbliższych. Prace dzieci, tak ciężko doświadczonych przez życie, pełne są energii, kolorów i radości. Pozwalają zapomnieć o szarej codzienności. Te małe dzieła sztuki, wykonane pod kierunkiem pedagogów i opiekunów dzieci, umożliwiając twórcze spędzanie wolnego czasu, wyrażają ważne przesłanie o roli wyobraźni, optymizmu i nadziei w życiu.
 Na otwarciu wystawy byli obecni: Kierownik Środowiskowego Domu Samopomocy Społecznej w Sowczycach p. Katarzyna Balcerzak z  pracownikami tej placówki, Kierownik Warsztatów Terapii Zajęciowej w Oleśnie p. Ewa Janiszewska-Dandyk,  Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Oleśnie p. Ewa Płuciennik, Dyrektor Oleskiej Biblioteki Publicznej p. Halina Szklanna, Dyrektor Zespołu Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących  w Oleśnie p. Dorota Mielczarek-Koziołek, przedstawiciele lokalnej prasy: p. Roch Antkowiak i  p. Małgorzata Kuc, fotografik p. Mirosław Dedyk i zainteresowani wystawą rodzice, dzieci oraz  mieszkańcy Olesna. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie reprezentowała p. Joanna Niedźwiedź. Dziękujemy przybyłym za przyjęcie naszego zaproszenia.
Muzeum w Oleśnie zaprasza do obejrzenia wystawy "W świątecznej krainie" w dniach od 11 stycznia do 11 lutego br.

Ewa Cichoń

Zapraszamy na wystawę:

"W świątecznej krainie"
wystawa prac plastycznych uczestników Środowiskowego Domu Samopomocy w Sowczycach

Świąteczny prezent dla oleskiego muzeum.

Kilka dni przed świętami Bożego Narodzenia siostra Ingeborg ze Zgromadzenia Sióstr Opatrzności Bożej przekazała Oleskiemu Muzeum Regionalnemu  Dzieciątko Jezus z Peru, które otaczane jest tam wielkim kultem. Ponadto otrzymaliśmy stajenkę wyrzeźbioną w kamieniu przez 14-letniego chłopca z Andahaulas i stojak na długopisy wykonany z barwionej tykwy z charakterystyczną czapeczką kuskenią.  Dzieciątko ubrane w przepyszny, mieniący się kolorami strój wyszywany cekinami, siedzi na drewnianym rzeźbionym tronie, w jednej z jego bosych  stópek  tkwi cierń, a z oczu Jezuska płyną łzy. Jest to więc cierpiące Dzieciątko, wyrażające lęk przed czymś, co ma niechybnie nadejść. Tym natomiast, co wydaje się przerażać małego Jezusa, jest wizja Jego przyszłej męki i cierpienia, wyobrażona   symbolicznie  w  cierniu i łzach.  Dzieciątko to przywiozła siostra Ingeborga  z Peru, gdzie w latach 1969-1982 pełniła swoją zakonną posługę na misjach. Podczas wizyty w oleskim muzeum oprócz wymienionych darów  przekazała także ciekawe informacje o mieszkających tam ludziach.
W Peru zgodnie z tradycją przywiezioną przed wiekami z Hiszpanii kolędnicy obchodzą domy w okresie przedświątecznym.  Grupy odpowiednio ucharakteryzowane na pasterzy, Świętego Józefa, Matkę Boską, nawiedzają domy, szukając miejsca dla rodzącego się Jezusa. Nawiązują w ten sposób do historii, która rozegrała się w Betlejem, gdzie Maryja nie mogła znaleźć godnego miejsca, aby porodzić Syna. Każdej nocy, po mszy świętej inna grupa wyrusza w inny rejon parafii w poszukiwaniu „posady\'”(z jęz. hiszp. - gospody). Z góry ustala się, kto ich przyjmie na poczęstunek, inni  przez nich nawiedzani odpowiadając „nie mamy miejsca”, biorą udział w konwencji udramatyzowanego rytuału. Światła, śpiewy, muzyka tworzą atmosferę zbliżającej się Nocy Bożego Narodzenia. Na wigilijnym stole odpowiednikiem polskiego opłatka jest „chocolatada”. Tradycyjnie w Wigilię nie może zabraknąć kakao z mlekiem i babki z rodzynkami – „panteonu. Wielkim kultem cieszą się tam figurki Dzieciątka -El Nino. Są to najczęściej  lalki ubierane w stroje, podobne do Dzieciątka ofiarowanego naszej placówce. 
Siostra Ingeborg pracowała w Peru w  sierocińcu prowadzonym przez Siostry Opatrzności Bożej w  Abancay- mieście powiatowym położonym na wysokości 3 tys. m.n.p.n w Andach.  Trzy zakonnice opiekowały się ponad setką  podopiecznych . Były tam niemowlęta, dzieci w wieku szklonym młodzież    do  21 roku życia. W Peru jest bardzo dużo dzieci porzuconych i sierot, bowiem po śmierci matki, ojciec, który ponownie się ożeni,  nie opiekuje się potomstwem z pierwszego małżeństwa, ani jego kolejna żona. Te maluchy oddawane są do  domów dziecka.  Okrutny jest los bliźniąt, zwłaszcza płci żeńskiej. Jedna z dziewczynek musi umrzeć, podobny los spotyka bliźniaczą siostrę brata. Chłopiec powinien żyć, a dziewczynkę uśmierca się pozbawiając ja pożywienia. W niektórych kręgach kulturowych narodziny bliźniąt uważano za zły omen, zdarzało się nawet, iż jedno z dzieci było zabijane. Relikty tych wierzeń są niestety nadal praktykowane wśród Indian peruwiańskich. Siostra Ingeborg wspominała malutką Antonię z Aimaras, którą jej dziadek przyniósł do sierocińca w bardzo złym stanie. Dziecko zmarło, ponieważ było karmione mlekiem zmarłej wcześniej matki. Tubylcy często nie potrafią dokładnie podać daty narodzin swoich dzieci, określając je na podstawie zjawisk przyrody np. księżyca w pełni itp. Siostry więc zabiegały o  akty urodzenia swoich podopiecznych. Także dożywiały uczniów, którzy  zasypiali na lekcjach  często z głodu,  ponieważ całodobowa ich racja żywieniowa  stanowiła garść ugotowanej kukurydzy i mały kozi serek. Przeciętny mieszkaniec Peru jest bardzo biedny, nie posiada garderoby poza tą , którą  nosi na sobie. Jeżeli kobieta posiada np. dwie spódnice, to ubiera jedną na drugą. W domach tych ludzi nie mam, więc szaf.
Siostra Ingeborg po wyjeździe z Peru,  do którego bardzo się przywiązała, a pobyt tam wspomina jako wielki dar Boży, rozpoczęła pracę  w Oberursel w Niemczech w szkole kształcącej przyszłych pedagogów placówek socjalnych. Przyczyniła się tam do odbudowania szkolnej biblioteki.  Obecnie siostra mieszka w Oleśnie. Wspominała, że w ich domu generalnym w Mainz znajdowały się mówiące po polsku siostry pochodzące ze Śląska, np. siostra Hedwigis, od której  po raz pierwszy usłyszała w języku polskim modlitwę „Ojcze nasz”. Obecnie w zgromadzeniu są siostry z Bytomia –siostra Barbara i Veronika z okolic Koźla. Jak znalazły się w Oleśnie?
Przełożona Prowincji  z panem Müller, dobrze znającym śląskie środowisko, bowiem w okresie stanu wojennego dostarczał z Niemiec paczki z  żywnością  i z odzieżą na Śląsk, poszukiwali domu w Polsce dla nowej placówki Sióstr Opatrzności  Bożej.  Po uzyskaniu informacji o odbudowie budynku zwróconego oleskiej  parafii  przy  tzw. wikarówce, biskup Karl  Lehmann porozumiał się z  poprzednim ordynariuszem opolskim arcybiskupem Alfonsem Nossolem, w sprawie przekazania tego domu Siostrom Bożej Opatrzności z  Darmstadt.  W kwietniu 2006 r. trzy siostry Ingeborg Müllenbach, Lotharia Hahn  i Ulrika  Fettel  przybyły do Olesna. Po poświęceniu ich nowej siedziby rozpoczęły swoją posługę w naszym mieście. Siostra Ingeborg od ponad dwóch lat ma kontakt z nauczycielami i uczniami Zespołu Szkół Dwujęzycznych, uczestnicząc w zajęciach z j. niemieckiego i nauczanych dwujęzycznie. Nadal ma kontakt ze swoimi przyjaciółmi z Peru, a potomstwo wychowanych przez nią podopiecznych zwraca się  do siostry „Moja Babcia”. Świąteczne prezenty siostry Ingeborg można obejrzeć w Oleskim Muzeum Regionalnym w styczniu 2009 r.
Zapraszamy.

Ewa Cichoń